Wkb: Dit zijn de gevolgen voor gemeenten

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (later Wkb) is aangenomen. De wet treedt in werking met ingang van 1 januari 2021. In korte tijd gaat er veel veranderen voor burgers, gemeenten en aannemers. Wat gaat er voor u als gemeente veranderen?

De gevolgen voor gemeenten door invoering van Wkb zijn aanzienlijk. De wet heeft niet alleen grote financiële gevolgen. Het heeft ook aanzienlijke gevolgen voor de formatie. ZiN geeft workshops speciaal voor gemeenten zodat zij zich goed kunnen voorbereiden op de aanstaande veranderingen.

Hierbij alvast een korte impressie van wat de gevolgen zijn als de wet werking treedt.

Kleinere formatie

Per gemeente zijn de gevolgen voor de formatie erg verschillend. Met name het aandeel woningbouw(gevolgklasse 1) in de gemeente zegt veel over het effect op de formatie.

Veel gemeenten hebben rekening gehouden met de nieuwe wet en hebben een flexibele schil in de formatie aangebracht. Ook wordt er soms ‘geschoven’ met de werkvoorraad zodat men op korte termijn met minder mensen uit de voeten kan, en op lange termijn met iets meer.

Hoe dan ook zal Wkb op de langere termijn zorgen voor een kleinere formatie. Inschattingen lopen uiteen van 15% minder toetsing tot 45% minder toezicht (gevolgklasse 1). Als ook gevolgklassen 2 en 3 door private partijen geborgd gaat worden lopen deze ramingen op van 30% (toetsing) en 75% (toezicht).

Eventueel neemt ZiN professionals van gemeenten in eigen dienst. Lees hier meer.

Lagere leges

Het is duidelijk dat de bouwleges moeten gaan dalen. Onduidelijk is nog in welke mate dit gaat gebeuren. Gemeenten zijn hiervoor deels zelf verantwoordelijk. Wel wordt de vrijheid die gemeenten op dit moment daarover hebben aan banden gelegd. Op dit moment is de verwachting dat leges met 30%-35% zullen gaan dalen.

Werkprocessen veranderen drastisch

De technische toetsing en een belangrijk deel van het bouwtoezicht (gevolgklasse 1) worden niet meer gedaan door gemeenten en moeten uit het bestaande proces worden gehaald. Daarnaast komen er extra taken bij. Zo moet voordat een vergunning wordt afgegeven gecontroleerd worden of de kwaliteitsborger gecertificeerd is en of de toegepaste werkmethode (instrument) geschikt is. Als laatste moet het as built dossier van de opdrachtgever in ontvangst worden genomen en opgeslagen worden.

Ook blijven er taken bij gemeenten liggen die in de huidige situatie tijdens reguliere werkzaamheden ‘meegenomen’ kunnen worden. In de nieuwe situatie zal dit apart in de organisatie ingeregeld moeten gaan worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan:

  • Controle op veiligheid in omgeving van de bouwplaats
  • Registraties BAG en WOZ
  • Monumentenzorg

De mate van effect op de organisatie is afhankelijk van hoe dit op dit moment in de organisatie is georganiseerd.

In de overgangsfase:

  • Verwachte toename informatieverstrekking; Bedrijven en burgers zullen in de beginfase meer behoefte hebben aan overleg; met name omdat men niet zeker is over de nieuwe manier van werken. Afhankelijk van uw gemeentelijke organisatie nu kan het zijn dat er zelfs extra medewerkers aangetrokken moeten worden om deze stroom goed te kunnen verwerken.
  • Extra toezicht en handhaving; In de eerste periode zal er juist extra toezicht en handhaving nodig zijn. Dit komt omdat de regelgeving voor iedereen nieuw is, partijen moeten wennen aan de nieuwe werkwijze. Ook zullen er partijen zijn die de ‘randen’ van de nieuwe regelgeving zullen gaan opzoeken. Dat maakt de urgentie van toezicht en handhaving in de eerste periode nog groter.

Wist je dat:

  • ZiN geeft Workshops Wkb voor gemeenten. Hierin worden alle facetten van Wkb en de gevolgen van deze wet behandeld. Lees hier meer.
  • Vanaf 1 januari 2020 moet 10% van de vergunningsaanvragen onder gevolgklasse 1 uitgevoerd worden in een pilot. Minister Ollongren en de VNG hebben dat afgesproken in een bestuursakkoord. Vanaf januari 2021 treedt Wkb in werking. Dan moet de gehele gemeentelijke organisatie ingericht op de nieuwe wet. Wacht niet langer en neem contact op met ZiN.
  • ZiN Kwaliteitsborging is opgericht voor de begeleiding van gemeenten, professionals en de private sector in de transitie van Bouw- en woningtoezicht naar private kwaliteitsborging. Op dit moment werkt ZiN met ruim 50 professionals in heel Nederland om daar gestalte aan te geven.