Wkb: Dit zijn de drie belangrijkste gevolgen voor de aannemer

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (later Wkb) is aangenomen. De wet treedt in werking met ingang van 1 januari 2021. In korte tijd gaat er veel veranderen voor professionals, gemeenten en aannemers. Wat gaat er voor u als aannemer veranderen?

De gevolgen voor aannemers zijn groot. De wet zorgt ervoor dat de werkwijze van veel aannemers drastisch aangepast moet worden. Daarbij wordt de aansprakelijkheid sterk vergroot. Niet direct iets om heel positief over te zijn zullen veel aannemers denken. Maar er zitten zeker grote voordelen aan Wkb. Hierbij een korte impressie van wat de gevolgen nu zijn voor de aannemer.

1. Mindset moet anders

De belangrijkste aanpassing die gedaan moet worden door aannemers zit hem in het feit dat niet vooraf (in de ontwerpfase) een uitspraak wordt gedaan over de kwaliteit van het bouwwerk maar pas achteraf, als het bouwwerk gereed is.

De impact hiervan is voor aannemers enorm. Doordat het peilmoment is verplaatst zullen aannemers voor start bouw moeten aantonen hoe de kwaliteit vastgelegd gaat worden en achteraf moeten ze kunnen aantonen dat het bouwwerk aan alle eisen voldoet.  Als de aannemer dit niet voldoende kan aantonen dan zal de kwaliteitsborger geen verklaring afgeven en kan het bouwwerk niet in gebruik worden genomen. Dit vraagt om een nieuwe aanpak tijdens de bouw.

2. Kwaliteitssysteem

De nieuwe aanpak voor aannemers bestaat voor een belangrijk gedeelte uit het bijhouden van een administratie in een kwaliteitssysteem. Alle (kritieke) stappen en keuzes die worden gemaakt zullen moeten worden vastgelegd. Als er tijdens de bouw wordt afgeweken van het plan dan moet bijvoorbeeld opnieuw worden aangetoond dat de gekozen oplossing voldoet aan het bouwbesluit.

Hoe beter het kwaliteitssysteem van de aannemer wordt bijgehouden, hoe minder de kwaliteitsborger nodig is. De kwaliteit van het eigen interne kwaliteitssysteem van u als aannemer heeft dus direct invloed op de tijd (en dus ook kosten) van de kwaliteitsborger.

3. Aansprakelijkheid en waarschuwingsplicht

Naast de veranderende manier van werken wordt ook de aansprakelijkheid van aannemers flink vergroot. Op dit moment is de aannemer meestal niet aansprakelijk voor gebreken die na het moment van oplevering worden ontdekt. Onder Wkb blijft de aannemer ook na oplevering verantwoordelijk. Dat is dus ook een belangrijke reden om het eigen kwaliteitssysteem in orde te hebben. Zolang de aannemer kan aantonen dat het werk naar behoren is gedaan dan kan de verantwoordelijkheid ook niet worden neergelegd bij de aannemer (de omgekeerde bewijslast).

Wkb houdt ook een vergroting van de waarschuwingsplicht van de aannemer in. De aannemer moet de opdrachtgever schriftelijk waarschuwen voor fouten in het ontwerp van het bouwplan.

Leren werken met KB: Proefprojecten draaien

Zo’n grote verandering in de werkwijze vraagt om een goed ‘inwerktraject’. Die mogelijkheden zijn er gelukkig voldoende. Overal in Nederland worden er al proefprojecten Wkb gedraaid met als doel: leren door te doen. Het zijn niet alleen de aannemers die moeten leren. Ook gemeenten en kwaliteitsborgers moeten leren. Vanaf 1 januari 2020 zijn gemeenten zelfs verplicht om 10% van de bouwprojecten onder een proefproject van de Wkb te draaien. Of gemeenten dat gaan redden is de vraag. Voor aannemers is het daarom goed om op tijd beginnen met deze ‘stof’. Als er te laat wordt begonnen met ‘leren’ dan kan de rekening heel hoog zijn.

De voordelen van Wkb voor aannemers:

  • Fors lagere faalkosten door eerder ontdekken van non-conformiteit
  • Gegevens ontwerp niet meer vroegtijdig aanleveren bij gemeente
  • Mogelijk doorlooptijdverkorting vergunningsproces
  • Toetsen kwaliteitsborger afgestemd op bouwproces; efficiencyvoordeel
  • Extra set ogen werkt ‘disciplinerend’
  • Kennis inbreng kwaliteitsborger werkt kwaliteitsverhogend
  • Rapportage kwaliteitsborger ook bewijsvoering m.b.t. aansprakelijkheid