FAQ

Veel vragen krijgen we binnen over Wkb. Van aannemers, gemeenten en bouwkundigen. Allemaal willen ze weten waar ze aan toe zijn. Hieronder een selectie van de meest gestelde vragen met de antwoorden erbij.

Staat je vraag er niet bij? Stel dan onderaan deze pagina je vraag aan ons. Wij komen er dan zo spoedig mogelijk bij je op terug.

De Wkb wordt gefaseerd ingevoerd, de Wkb zal in eerste instantie alleen voor gevolgklasse 1 gelden.  Onder de Wkb worden de projecten in 3 gevolgklassen ingedeeld.

Hoe groter de gevolgen van het falen van een bouwwerk en van het gebruik ervan, hoe zwaarder de eisen voor kwaliteitsborging en daarmee de gevolgklasse.

Gevolgklasse 1: kans op beperkte persoonlijke gevolgen, als niet aan de bouwtechnische voorschriften wordt voldaan. Hierbij valt te denken aan grondgebonden woningen.

Gevolgklasse 2: kans op persoonlijke gevolgen als niet aan de bouwtechnische voorschriften wordt voldaan. Hierbij valt te denken aan bibliotheken, gemeentehuizen, onderwijsgebouwen en woongebouwen tot 70 meter hoogte.

Gevolgklasse 3: kans op aanzienlijke persoonlijke gevolgen als niet aan de bouwtechnische voorschriften wordt voldaan. Hieronder kunnen bouwwerken zoals metrostations, voetbalstadions, ziekenhuizen en gebouwen hoger dan 70 meter vallen.

De Wkb zal bij inwerkingtreding in eerste instantie alleen gelden voor bouwwerken vallend onder gevolgklasse 1:
·         Grondgebonden eengezinswoningen, inclusief nevenfuncties (garage, kantoor aan huis)

·         Woonboten

·         Vakantiewoningen

·         Bedrijfspanden van maximaal 2 bouwlagen, inclusief een klein kantoor / kantine

·         Kleine fiets- en voetgangersbruggen (niet over rijks- of provinciale wegen)

·         Overige bouwwerken geen gebouw zijnde tot maximaal 20 meter hoog (masten, antennes, etc.)

·         Verbouwingen van hiervoor genoemde bouwwerken vallen ook onder gevolgklasse 1 (voor zover niet vergunningvrij).

Vooralsnog vallen de volgende gevallen niet onder Wkb*:
·         Monumenten

·         Bouwwerken waarbij voor het gebruik een milieuvergunning nodig is

·         Bouwwerken waarbij voor het gebruik een vergunning of melding brandveilig gebruik nodig is

·         Bouwwerken waarbij er sprake is van een gelijkwaardige oplossing voor brand- of constructieve veiligheid

*Deze bouwwerken vallen – net als andere bouwwerken die niet voldoen aan gevolgklasse 1 – vooralsnog onder het bestaande regime van de gemeentelijke toetsing.

Een bouwlaag wordt niet gedefinieerd in het Bouwbesluit en voor de definitie van een bouwlaag kan deze helpdeskvraag worden geraadpleegd: https://www.helpdeskbouwregels.nl/vraag/87

Tot kort geleden zou de Wkb in werking treden per 1 januari 2021. Onlangs is de invoering uitgesteld naar 1 januari 2022.

https://www.omgevingswetportaal.nl/actueel/nieuws/2020/05/20/nieuwe-datum-inwerkingtreding-omgevingswet-1-januari-2022

Dat kan zeker! Elke aannemer actief bij nieuwbouw of verbouw kan een proefproject Wkb doen. Lees hier verder.

Wkb geldt voor alle nieuwbouw en verbouw in Nederland (mits in gevolgklasse 1). Hierdoor heeft Wkb impact op alle aannemers, gemeenten en opdrachtgevers die opdracht geven voor het bouwen van het bouwwerken.
Kwaliteitsborging is een nieuwe manier van het borgen van de kwaliteit in de bouw. Lees hier meer over wat kwaliteitsborging precies is en hoe het in zijn werk gaat.
In het huidige stelsel ligt de focus onvoldoende op de kwaliteit van het bouwwerk. Hierdoor ontstaat een schijnzekerheid, mede omdat veel vergunninghouders denken dat de gemeente het gehele plan heeft beoordeeld en dat het dus geheel aan regels zal gaan voldoen. Dat is niet het geval. Lees hier meer.
Als bouwkundige bij een gemeente heb je al bovengemiddelde kennis van het Bouwbesluit 2012. Daarmee heb je een voorsprong op veel andere professionals. Om kwaliteitsborger te worden zijn er verschillende opleidingen in de ZiN Wkb Academy die kunnen worden gevolgd. ZiN begeleid professionals die actief zijn bij ZiN Kwaliteitsborging en ZiN Wabo volledig tot kwaliteitsborger.

Voor gemeenten zijn er veel manieren om proefprojecten Wkb in de eigen gemeente te krijgen. Veel aannemers zijn zich niet bewust van de mogelijkheid om proefprojecten Wkb te doen dus zullen zij er ook niet snel naar vragen. Een eerste goede stap is dus om aannemers in de regio hierover te informeren. ZiN kan hierin helpen door workshops te geven of informatieavonden te organiseren.

Daarnaast kan ZiN helpen met het vinden van een proefproject. ZiN is zeer actief in ‘gemeenteland’ en ‘aannemerland’ en hierdoor goed in staat om ‘vraag en aanbod’ bij elkaar te brengen. Laat hier je gegevens achter als je door ons geholpen wil worden om een proefproject in je gemeente te krijgen.

Tenslotte kan er een financiele prikkel gegeven worden. Veel gemeenten geven korting op bouwleges (meestal 30%). Op die manier wordt een proefproject Wkb financieel nog interessanter voor aannemers.

Wkb heeft voor iedereen in de bouw grote gevolgen. Lees meer over de gevolgen van Wkb voor aannemers, gemeenten en professionals.
De meeste instrumenten hebben opleidingseisen en/of eisen aan de werkervaring. In de instrumenten kan je terugvinden waar jij aan moet voldoen om bepaalde werkzaamheden onder de Wkb te mogen uitvoeren. Op onze website hebben we de personele kwalificatie eisen van de BRL 5019, dat onderdeel is van het KiK instrument, opgenomen. Deze zijn hier te vinden.
Het werken onder de Wkb is echt substantieel anders dan dat je nu gewend bent. Een kwaliteitsborger heeft meer verplichtingen vanuit het gekozen instrument dan de gemeente nu heeft. Daardoor zal de toetsing en vastlegging van controles gedetailleerder zijn. Het is zaak om jouw kwaliteitssysteem zo in te richten, dat je 100%  voldoet aan deze manier van werken. Dit leren en afstemmen kan je beter doen met gerichte proefprojecten, dan straks met grote volumes als het verplicht is vanuit de wet.
KiK is één van de instrumenten die nu voorlopig zijn toegelaten door de toelatingscommissie. KiK stelt de verplichting aan bouwplantoetsers om een tweedaagse training te volgen voordat je mag werken met het instrument. Vooralsnog geldt deze verplichting niet voor toezichthouders op de bouw. Binnen de ZiN Wkb Academy hebben wij de KiK curus opgenomen en wordt deze regelmatig in-house gegeven. Zie voor meer informatie de ZiN Wkb Academy.

SWK heeft voorlopig besloten het Instrument VKB alleen beschikbaar te stellen voor de deelnemers van SWK. Bent u niet aangesloten bij SWK? Dan kunt u een project doen met het KiK instrument. Bent u aangesloten bij SWK? Dan kunt u een project doen met het VKB instrument, maar ook met het KiK instrument.

SWK heeft voorlopig besloten het Instrument VKB alleen beschikbaar te stellen voor de deelnemers van SWK. Bent u niet aangesloten bij SWK? Dan kunt u een project doen met het KiK instrument. Bent u aangesloten bij SWK? Dan kunt u een project doen met het VKB instrument, maar ook met het KiK instrument.

Dat is nog niet bekend. In de eerste 3 jaar na invoering van de Wkb zal worden geëvalueerd of en zo ja met welke eventuele aanpassingen ook de rest van de bouwwerken onder de Wkb gaan vallen (gevolgklasse 2 en 3).

1) Verbeterde Kwaliteitsborging (VKB) van SWK
2) KOMO instrument Kwaliteitsborging (KiK) van Stichting KiK/KOMO

Na inwerkingtreding van de Wkb vallen alle bouwwerken onder gevolgklasse 1 onder de Wkb. Zonder kwaliteitsborger is het dan niet meer mogelijk om een bouwwerk onder gevolgklasse 1 vergund te krijgen. In de Wkb wordt in artikel 8.3a het overgangsrecht geregeld dat lopende projecten niet vallen onder de Wkb. Wat betreft het moeten inschakelen van een kwaliteitsborger (gevolgklasse 1) zal de datum van aanvraag voor de omgevingsvergunning bepalend zijn. Aanvragen gedaan voor invoering van de Wkb vallen – inclusief eventueel bezwaar en beroep – onder het oude recht.

Stichting IBK heeft hierover een overzichtelijk document gedeeld. Deze is hier te downloaden.

Het is met stip de nummer één vraag die leeft in de markt. Natuurlijk zorgt de inzet van de kwaliteitsborger voor extra kosten. Vaak wordt hierdoor de conclusie getrokken dat Wkb daarom duurder is dan de huidige manier van bouwen. Dit hoeft echter niet zo te zijn. Het feit dat een kwaliteitsborger vanaf de zijlijn  toekijkt en zeer gedetailleerd de vastlegging van de kwaliteit borgt, zorgt er vaak voor dat de kwaliteit omhoog gaat. Met de verhoging van deze kwaliteit zien we ook vaak een reductie van de faalkosten. Door een relatief kleine reductie van de faalkosten kunnen vaak enorme bedragen worden bespaard. Hierdoor vallen de bouwkosten in zijn geheel lager uit.

In 2016 heeft ZiN hier al een artikel over geschreven. In 2019 schatte de bouwsector zelf de faalkosten op 5%. Als 30% van de faalkosten kan worden bespaard dan is dat dus 1,5% van de complete bouwsom. Daar kan heel goed de kwaliteitsborger van worden betaald. Veel ervaringsdeskundigen verwachten zelfs dat het dubbele van deze cijfers goed haalbaar is. Bovendien hebben we nog niet gerekend met de lagere bouwleges. Hierdoor zal de uitkomst nog positiever worden.

Staat je vraag er niet bij?

Vul onderstaand formulier in en wij gaan opzoek naar het antwoord. Geef het ZiN!

Vraag voor FAQ